UBEZWŁASNOWOLNIENIE

Ubezwłasnowolnienie to instytucja polegająca na częściowym lub całkowitym pozbawieniu osoby fizycznej zdolności do czynności prawnych, mająca na celu ochronę jej interesów życiowych i majątkowych w sytuacji, gdy z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego, uzależnienia lub innej poważnej niezdolności osoba ta nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem.
Rodzaje ubezwłasnowolnienia:
Ubezwłasnowolnienie całkowite: dotyczy osoby (od 13. roku życia wzwyż), która nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem (np. z powodu ciężkiej choroby psychicznej). Osoba ta traci zdolność do dokonywania czynności prawnych, np. zawierania umów, zakładania kont bankowych, związków małżeńskich itp. W jej imieniu działa sądowo wyznaczony opiekun prawny. Wyjątkiem są drobne codzienne czynności, jak zakup biletu czy artykułów spożywczych.
Ubezwłasnowolnienie częściowe: osoba może podejmować samodzielnie drobne decyzje dotyczące życia codziennego, ale ważne czynności prawne wymagają zgody opiekuna. Nadal zachowuje pewną zdolność do czynności prawnych, ale ograniczoną i kontrolowaną.
Procedura:
Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć małżonek, krewni w linii prostej (dzieci, rodzice) i rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy, prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich albo Rzecznik Praw Dziecka.
Po wszczęciu postępowania sąd musi niezwłocznie wysłuchać osobę, której wniosek dotyczy, zwykle w obecności biegłych: psychologa oraz lekarza psychiatry lub neurologa.
Orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu wydaje Sąd Okręgowy. Sąd może też wyznaczyć opiekuna prawnego. Koszt wniesienia wniosku to 100 zł.
Cel ubezwłasnowolnienia:
Ma chronić osobę ubezwłasnowolnioną i jej majątek, a nie ją karać czy dyskryminować. Dotyczy osób niezdolnych do samodzielnego i świadomego podejmowania decyzji życiowych i prawnych, np. przy chorobach psychicznych, demencji, zaawansowanej niepełnosprawności umysłowej lub stanach po ciężkich urazach.
Podsumowując, ubezwłasnowolnienie to środek prawny, który chroni osoby niezdolne do samodzielnego zarządzania sobą i swoim majątkiem poprzez ograniczenie ich zdolności prawnej i ustanowienie opieki prawnej. Wyróżnia się ubezwłasno